Cyfry na wadze nie mówią o jedzeniu. O czym milczymy, licząc kalorie?

Magiczne „wtedy”

„Jeśli tylko to ogarnę, wszystko będzie dobrze. Jak schudnę. Jak przestanę podjadać. Jak w końcu zacznę się kontrolować. Wtedy wszystko się ułoży”.

Znasz ten głos?

To komunikat, który pojawia się rano, równolegle z wejściem na wagę lub otwarciem najnowszej aplikacji do liczenia kalorii. Podsuwa prostą obietnicę: spokój, pewność siebie i szczęście są już blisko. Warunek jest jeden – musisz lepiej kontrolować to, co trafia na talerz i jak reaguje na to Twoje ciało.

Wierzysz, że odpowiednia liczba kilogramów, idealnie domknięte makroskładniki czy wystarczająco silna dyscyplina wreszcie przyniosą ulgę. Obiecujesz sobie, że upragnione „dobrze” znajduje się tuż za kolejnym wyznaczonym celem.

Mijają jednak tygodnie, miesiące, czasem lata. Cyfry się zmieniają, cele zostają osiągnięte, a obiecany spokój? Najczęściej pojawia się tylko na chwilę. Zaraz potem rodzi się nowy cel, nowa liczba, kolejny warunek do spełnienia.

Dlaczego? Bo ta nieustanna pogoń za reżimem żywieniowym bardzo często w ogóle jedzenia nie dotyczy.

Talerz bywa ekranem, na którym wyświetla się film o naszym wewnętrznym świecie. Można bez końca poprawiać obraz na tym ekranie – przesuwać piksele, regulować jasność i kontrast. Ale jeśli chcemy zrozumieć, co tak naprawdę się dzieje, warto wreszcie usiąść w fotelu i przyjrzeć się samej fabule.

O czym milczymy, kiedy całą swoją życiową energię kierujemy na liczenie kalorii?

Projektant Iluzji wchodzi na stanowisko

To właśnie wtedy zgłasza się Projektant Iluzji – Kierownik Działu Kontroli i Zarządzania Lękiem. Jest na stanowisku od samego rana. Towarzyszy Ci przy porannym ważeniu, planowaniu posiłków, skrupulatnym analizowaniu etykiet i wieczornym podsumowywaniu dnia.

Szepcze opowieści o wagowym sukcesie i przepustce do lepszego życia. Bezlitośnie przekonuje, że obecna waga, wygląd ciała czy sposób odżywiania są największą przeszkodą na Twojej drodze do szczęścia.

Zadanie, które od niego dostajesz, wydaje się proste: masz przejąć kontrolę nad swoim talerzem i nad własnym ciałem.

Sojusznik z algorytmu

Problem w tym, że Kierownik nie działa sam. Ma dziś potężnych sprzymierzeńców. Instagram, TikTok, Facebook czy YouTube codziennie dostarczają nowych, twardych argumentów. Pokazują idealne sylwetki, perfekcyjne poranki, skrajnie zdyscyplinowane ciała i historie sukcesu opowiadane wyłącznie językiem samokontroli. Algorytmy nieustannie sprzedają iluzję, że atrakcyjne życie można kupić swoim ciałem, wyrzeczeniem i rygorem.

Jeśli cierpisz albo coś w tym podejściu Ci nie pasuje, to między wierszami tych idealnych kadrów słyszysz: „Za mało się starasz. Za mało się kontrolujesz. Wystarczy naprawdę chcieć”. Może już uwierzyłeś, że wartość człowieka rzeczywiście można zmierzyć cyfrą?

Moment „sprawdzam”

Być może znasz ten moment. Siedzisz na tarasie z bliskimi. Słońce grzeje, rozmowa płynie, ktoś opowiada zabawną historię, wszyscy się śmieją, a Ty jesteś zupełnie nieobecna/nieobecny. Nie dlatego, że nie chcesz słuchać. Po prostu cała Twoja uwaga zajęta jest analizą tego, co właśnie zjadłaś/zjadłeś i co to oznacza dla reszty dnia. Ciało siedzi przy stole, a może nawet wyleguje się na tarasowym leżaku. Głowa od dawna tkwi głęboko w kalkulatorze.

Kiedy cała Twoja uwaga kieruje się na kontrolowanie jedzenia, dzieje się coś niezwykle ważnego: zaczyna brakować Ciebie w Twoim własnym życiu. Matematyką kalorii pozwala nie czuć tego, co pod spodem. „Liczenie i ważenie” bywa znieczuleniem. Ale w pewnym momencie koszty znieczulenia są już po prostu zbyt duże i przychodzi chwila, by powiedzieć „sprawdzam”.

Kiedy odważysz się zajrzeć pod powierzchnię, często okazuje się, że jedzenie było tylko wierzchołkiem. Pod spodem czeka coś znacznie ważniejszego: brak poczucia bezpieczeństwa, głód bliskości, lęk przed odrzuceniem.

Jesteś więc już w miejscu, gdzie mówisz dość. Koniec z tymi zaburzeniami odżywiania! A co, jeśli lekarstwem wcale nie jest jeszcze większe skupienie na jedzeniu? Co, jeśli wyjściem jest skierowanie większej uwagi na zupełnie inne obszary życia?

Zanim zapytasz: „Co dziś zjem?”, możemy zacząć pytać: „Co mnie naprawdę uskrzydla? Co daje mi radość? Jakie życie chciałabym/chciałbym budować poza tym niekończącym się projektem naprawiania siebie?”.

Pytanie, które zmienia wszystko

Nie da się całego procesu zdrowienia sprowadzić do jednego pytania: Jak chcesz żyć?

Ale bez wątpienia jest to jedno z pytań, bez których wyzdrowieć będzie bardzo trudno. To pytanie lubię też w innym wariancie: Jak chcecie żyć jako rodzina, para czy system?

Potrzebujemy stopniowo odzyskiwać przestrzeń dla autentycznego życia, zamiast bez końca oddawać ją kolejnym bitwom o kalorie. Żadne trofeum za bycie mistrzem karnego talerza nie da nam upragnionego poczucia wolności.

Wyjście z zaburzeń odżywiania nie polega wyłącznie na nauczeniu się „lepszego jedzenia”. To proces odzyskiwania życia spod władzy objawu. To decyzja, by powoli, krok po kroku, zwijać wojenny poligon i zacząć inwestować energię w relacje, pasje, ciekawość świata i rzeczy, które naprawdę nadają codzienności głęboki sens.

Zadanie ode mnie: Odzyskaj swój etat

Chcesz pójść o krok dalej?

Zwolnienie Kierownika Kontroli z etatu bywa niezwykle trudne. Przez długi czas dawał Ci poczucie bezpieczeństwa, porządku i przewidywalności – nawet jeśli koszt tego był ogromny.

Jeśli czujesz, że warto inaczej ułożyć relację ze swoim wewnętrznym Kierownikiem i że przyda Ci się w tym pomoc, zapraszam Cię na spotkanie.

Nie musisz demontować tego poligonu samotnie.